Turfschip van Breda

Breda was in 1590 een belangrijke Brabantse vestingstad onder Spaans gezag. De stad lag strategisch tussen de noordelijke gewesten en de zuidelijke Nederlanden en was door haar vestingwerken moeilijk met een rechtstreekse aanval te veroveren. Voor Maurits en de Staatse bestuurders was een stormloop daarom riskant en kostbaar. Er was behoefte aan een plan waarin voorbereiding, misleiding en lokale kennis samenkwamen. Adriaan van Bergen bracht een turfschip naar Breda. Onder de turf werd een kleine Staatse eenheid verborgen, in de projectbronnen doorgaans aangeduid als 68 soldaten. Onder leiding van Charles de Héraugière kwamen zij na binnenkomst in de stad tevoorschijn. In het donker overrompelden zij de bewaking en maakten zij het mogelijk om de verdediging van binnenuit te breken. Het plan vereiste geheimhouding, timing en een nauwkeurige kennis van de toegang tot de stad. Het turfschip was daarmee niet alleen een list, maar ook een militaire operatie waarin logistiek en samenwerking centraal stonden. De val van Breda versterkte de positie van de Republiek en verhoogde het aanzien van Maurits. De gebeurtenis betekende niet dat Brabant als geheel was bevrijd, maar liet wel zien dat de Staatse oorlogvoering steeds georganiseerder en doelgerichter werd.